Tài sản hợp pháp của nhà đầu tư có bị quốc hữu hóa không?

Tài sản hợp pháp của nhà đầu tư có bị quốc hữu hóa không?

Câu trả lời là không. Luật Đầu tư 2025 (số 143/2025/QH15) quy định rõ ràng nguyên tắc bảo đảm quyền sở hữu tài sản cho nhà đầu tư, áp dụng cho cả nhà đầu tư trong nước lẫn nhà đầu tư nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam. Đây là một trong những bảo đảm cơ bản nhất mà pháp luật đầu tư Việt Nam ghi nhận.

"Tài sản hợp pháp của nhà đầu tư không bị quốc hữu hóa hoặc bị tịch thu bằng biện pháp hành chính."

— Khoản 1 Điều 9, Luật Đầu tư 2025 (số 143/2025/QH15)

Trường hợp Nhà nước trưng mua, trưng dụng thì nhà đầu tư được bảo vệ như thế nào?

Dù tài sản không bị quốc hữu hóa hay tịch thu hành chính, pháp luật vẫn thừa nhận quyền trưng mua, trưng dụng của Nhà nước trong một số trường hợp đặc biệt. Tuy nhiên, khi đó nhà đầu tư được bảo vệ bằng cơ chế bồi thường tài chính đầy đủ.

"Trường hợp Nhà nước trưng mua, trưng dụng tài sản vì lý do quốc phòng, an ninh hoặc vì lợi ích quốc gia, tình trạng khẩn cấp, phòng, chống thiên tai thì nhà đầu tư được thanh toán, bồi thường theo quy định của pháp luật về trưng mua, trưng dụng tài sản và quy định của pháp luật khác có liên quan."

— Khoản 2 Điều 9, Luật Đầu tư 2025 (số 143/2025/QH15)

Như vậy, chỉ có bốn nhóm lý do mà Nhà nước có thể trưng mua hoặc trưng dụng tài sản nhà đầu tư: (1) quốc phòng, an ninh; (2) lợi ích quốc gia; (3) tình trạng khẩn cấp; (4) phòng, chống thiên tai. Ngoài các lý do này, tài sản hợp pháp được bảo toàn tuyệt đối trước mọi biện pháp hành chính.

Nhà đầu tư nước ngoài có được chuyển tài sản ra nước ngoài không?

Có, nhưng phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước Việt Nam trước. Điều 11 Luật Đầu tư 2025 (số 143/2025/QH15) liệt kê cụ thể các loại tài sản nhà đầu tư nước ngoài được phép chuyển ra nước ngoài:

• Vốn đầu tư, các khoản thanh lý đầu tư;
• Thu nhập từ hoạt động đầu tư kinh doanh;
• Tiền và tài sản khác thuộc sở hữu hợp pháp của nhà đầu tư.

Điều kiện tiên quyết là nhà đầu tư nước ngoài phải hoàn thành nghĩa vụ thuế và các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định pháp luật Việt Nam trước khi thực hiện việc chuyển tài sản. Mức cụ thể và thủ tục liên quan cần kiểm tra theo quy định hiện hành của cơ quan có thẩm quyền.

Nhà đầu tư tại Trung tâm tài chính quốc tế có được hưởng quyền đặc thù nào không?

Có. Đối với nhà đầu tư nước ngoài hoạt động trong Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, Nghị quyết số 222/2025/QH15 về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam ghi nhận thêm các quyền đặc thù tại Điều 11, bao gồm:

• Được sở hữu toàn bộ hoặc một phần cổ phần hoặc phần vốn góp của Thành viên;
• Được phép thành lập tổ chức kinh tế trong Trung tâm mà không cần có dự án đầu tư và không phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư;
• Không phải thực hiện thủ tục đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp theo pháp luật đầu tư khi góp vốn vào Thành viên — chỉ cần thông báo thay đổi đăng ký doanh nghiệp (trừ lĩnh vực ngân hàng).

Những quyền này bổ sung thêm cho các bảo đảm chung về quyền sở hữu tài sản đã được quy định tại Luật Đầu tư 2025.

Nhà đầu tư cần lưu ý gì để tài sản được bảo vệ theo quy định?

Để được hưởng đầy đủ cơ chế bảo vệ quyền sở hữu tài sản, nhà đầu tư cần đảm bảo tài sản có nguồn gốc hợp pháp và được xác lập theo đúng quy định pháp luật. Luật Đầu tư 2025 chỉ bảo vệ tài sản hợp pháp — tức là tài sản được đưa vào đầu tư và xác lập sở hữu đúng trình tự, thủ tục pháp luật. Ngoài ra, nhà đầu tư nước ngoài cần lưu ý hoàn thành nghĩa vụ tài chính (thuế, phí, lệ phí và các khoản phải nộp khác) trước khi thực hiện quyền chuyển tài sản ra nước ngoài theo Điều 11 Luật Đầu tư 2025 (số 143/2025/QH15). Việc không tuân thủ điều kiện này có thể dẫn đến bị từ chối giao dịch chuyển tiền quốc tế bởi cơ quan có thẩm quyền.

A&D Law Firm hỗ trợ nhà đầu tư những vấn đề gì liên quan đến bảo vệ tài sản?

Tại A&D Law Firm, đội ngũ luật sư chuyên về tư vấn pháp lý doanh nghiệp và đầu tư có thể hỗ trợ nhà đầu tư trong nước và nước ngoài về: rà soát tính hợp pháp của tài sản đầu tư, tư vấn cơ chế bảo đảm quyền sở hữu, hỗ trợ thực hiện thủ tục chuyển vốn và tài sản hợp pháp ra nước ngoài, cũng như đại diện giải quyết tranh chấp trong trường hợp tài sản bị xâm phạm hoặc xử lý trái pháp luật. Liên hệ A&D Law Firm để được tư vấn cụ thể theo từng tình huống đầu tư.

Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo thông tin pháp luật chung, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức dành cho trường hợp cụ thể. Pháp luật đầu tư có thể được sửa đổi, bổ sung theo thời gian. Vui lòng liên hệ luật sư của A&D Law Firm để được tư vấn phù hợp với tình huống thực tế của bạn.