Giảm trừ gia cảnh mới 2026: Lương bao nhiêu phải nộp thuế TNCN?

Câu hỏi "giảm trừ gia cảnh mới: lương bao nhiêu thì phải nộp thuế TNCN" trở nên cấp thiết với hàng triệu người lao động và doanh nghiệp kể từ khi Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân có hiệu lực từ 01/01/2026. Mức giảm trừ được nâng lên đáng kể, kéo theo ngưỡng thu nhập chịu thuế thay đổi — điều mà bộ phận kế toán, nhân sự và chủ doanh nghiệp cần cập nhật ngay để tính lương và khấu trừ thuế chính xác trong kỳ tính thuế năm 2026.

Mức giảm trừ gia cảnh mới áp dụng từ 01/01/2026

Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế thu nhập cá nhân năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh được quy định như sau:

• Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế (bản thân người lao động): 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm)
• Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng

Đây là lần điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh được thực hiện theo cơ chế quy định của pháp luật về thuế thu nhập cá nhân: căn cứ biến động của giá cả, thu nhập, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định mức giảm trừ gia cảnh phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ (khoản 2 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15).

So sánh mức giảm trừ gia cảnh trước và sau 01/01/2026

Để thấy rõ sự thay đổi, bảng dưới đây đối chiếu mức giảm trừ gia cảnh theo từng giai đoạn căn cứ vào các văn bản pháp luật tương ứng:

Tiêu chí	Trước 01/01/2026	Từ 01/01/2026 (NQ 110/2025/UBTVQH15)
Giảm trừ bản thân	11 triệu đồng/tháng (132 triệu/năm)	15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu/năm)
Giảm trừ mỗi người phụ thuộc	4,4 triệu đồng/tháng	6,2 triệu đồng/tháng
Căn cứ pháp lý	Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 (đã hết hiệu lực)	Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15

Lưu ý: Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 đã hết hiệu lực kể từ ngày 01/01/2026 và không còn là căn cứ áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 trở đi.

Giảm trừ gia cảnh mới: lương bao nhiêu thì phải nộp thuế TNCN?

Về nguyên tắc, thuế thu nhập cá nhân chỉ phát sinh khi thu nhập tính thuế dương — tức là thu nhập chịu thuế sau khi trừ các khoản giảm trừ gia cảnh và các khoản được trừ khác (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp…) vẫn còn lớn hơn 0. Theo quy định tại Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân, cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công được trừ vào thu nhập chịu thuế khoản giảm trừ gia cảnh bao gồm: mức giảm trừ cho bản thân và mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc đã đăng ký hợp lệ (Điều 47, Nghị định 253/2026/NĐ-CP).

Giả sử người lao động đóng bảo hiểm bắt buộc theo mức thông thường (tạm tính khoảng 10,5% trên tiền lương đóng bảo hiểm), ngưỡng thu nhập tổng (gross) để không phát sinh thuế TNCN trong các tình huống phổ biến ước tính như sau:

• Không có người phụ thuộc: Ngưỡng thu nhập chịu thuế sau giảm trừ bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng. Khi cộng thêm phần đóng bảo hiểm bắt buộc, tổng thu nhập gross khoảng trên 17 triệu đồng/tháng mới bắt đầu phát sinh thuế TNCN (con số chính xác phụ thuộc mức lương đóng bảo hiểm cụ thể của từng người lao động).
• Có 1 người phụ thuộc: Tổng giảm trừ = 15,5 + 6,2 = 21,7 triệu đồng/tháng. Thu nhập gross cần vượt ngưỡng này (cộng thêm phần bảo hiểm) mới phát sinh thuế.
• Có 2 người phụ thuộc: Tổng giảm trừ = 15,5 + 6,2 × 2 = 27,9 triệu đồng/tháng.
• Có 3 người phụ thuộc: Tổng giảm trừ = 15,5 + 6,2 × 3 = 34,1 triệu đồng/tháng.

Lưu ý: các con số ngưỡng gross nêu trên chỉ mang tính minh họa. Mức bảo hiểm thực tế tùy thuộc mức lương đóng bảo hiểm của từng người lao động; doanh nghiệp và kế toán cần tính chính xác theo từng hợp đồng lao động cụ thể.

Ví dụ tính thuế TNCN theo mức giảm trừ mới

Ví dụ 1: Người lao động không có người phụ thuộc

Anh A có thu nhập 30 triệu đồng, đóng bảo hiểm bắt buộc (BHXH + BHYT + BHTN) tổng cộng 3,15 triệu đồng/tháng. Anh A không có người phụ thuộc.

• Thu nhập chịu thuế = 30 – 3,15 = 26,85 triệu đồng
• Giảm trừ bản thân = 15,5 triệu đồng
• Thu nhập tính thuế = 26,85 – 15,5 = 11,35 triệu đồng
• Thuế TNCN phải nộp (biểu thuế lũy tiến từng phần 5 bậc, khoản 2 Điều 9 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15) = 10 triệu × 5% + 1,35 triệu × 10% = 500.000 + 135.000 = 635.000 đồng/tháng

Ví dụ 2: Người lao động có 2 người phụ thuộc

Chị B có thu nhập 40 triệu đồng, đóng bảo hiểm bắt buộc 4,2 triệu đồng/tháng, có 2 con đang học phổ thông (đủ điều kiện là người phụ thuộc theo Điều 47, Nghị định 253/2026/NĐ-CP).

• Thu nhập chịu thuế = 40 – 4,2 = 35,8 triệu đồng
• Giảm trừ bản thân = 15,5 triệu đồng
• Giảm trừ 2 người phụ thuộc = 6,2 × 2 = 12,4 triệu đồng
• Thu nhập tính thuế = 35,8 – 15,5 – 12,4 = 7,9 triệu đồng
• Thuế TNCN phải nộp = 7,9 triệu × 5% (toàn bộ nằm trong bậc 1, đến 10 triệu đồng/tháng) = 395.000 đồng/tháng

Từ kỳ tính thuế năm 2026, thu nhập từ tiền lương, tiền công áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần 5 bậc tại khoản 2 Điều 9 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15: đến 10 triệu đồng/tháng 5%; trên 10 đến 30 triệu 10%; trên 30 đến 60 triệu 20%; trên 60 đến 100 triệu 30%; trên 100 triệu 35%. Các ví dụ trên giả định tiền lương đóng bảo hiểm bằng tiền lương thực nhận và tỷ lệ bảo hiểm người lao động đóng là 10,5%; con số thực tế có thể thay đổi tùy hợp đồng.

Đối tượng và điều kiện xác định người phụ thuộc

Mức giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc chỉ được áp dụng khi người nộp thuế đã đăng ký người phụ thuộc hợp lệ. Theo Điều 47 và Điều 48, Nghị định 253/2026/NĐ-CP, các đối tượng được công nhận là người phụ thuộc bao gồm:

• Con dưới 18 tuổi (con đẻ, con nuôi theo quy định của pháp luật, con riêng của vợ, con riêng của chồng);
• Con từ 18 tuổi trở lên bị mất năng lực hành vi dân sự, khuyết tật hoặc không có khả năng lao động;
• Con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề (kể cả con từ 18 tuổi trở lên đang học phổ thông, tính cả thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12), không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt mức do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định;
• Vợ hoặc chồng; cha đẻ, mẹ đẻ, cha dượng, mẹ kế, cha nuôi, mẹ nuôi, cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng);
• Cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng (anh, chị, em ruột; ông bà nội, ngoại; cô, dì, cậu, chú, bác ruột; cháu ruột…) đang sống cùng người nộp thuế và đáp ứng điều kiện về thu nhập và khả năng lao động theo quy định.

"Người nộp thuế tự đăng ký số lượng người phụ thuộc kèm theo giấy tờ hợp pháp và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của việc đăng ký, thu nhập của người phụ thuộc." — Khoản 5, Điều 47, Nghị định 253/2026/NĐ-CP

Nguyên tắc áp dụng giảm trừ gia cảnh doanh nghiệp cần lưu ý

Theo Điều 48, Nghị định 253/2026/NĐ-CP, bộ phận kế toán/nhân sự cần nắm các nguyên tắc quan trọng sau khi thực hiện khấu trừ thuế TNCN từ tiền lương người lao động:

• Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong cùng năm tính thuế. Trường hợp nhiều người cùng nuôi dưỡng một người phụ thuộc, các bên phải tự thỏa thuận và chỉ đăng ký vào một người.
• Người lao động có nhiều nguồn thu nhập chỉ được tính giảm trừ bản thân tại một nơi chi trả thu nhập tại một thời điểm.
• Nếu trong năm chưa giảm trừ đủ 12 tháng (do mới vào làm, chưa đăng ký kịp…), người lao động được tính bù đủ 12 tháng khi quyết toán thuế cuối năm.
• Thời hạn đăng ký người phụ thuộc: trước ngày 31/12 của năm tính thuế; hồ sơ chứng minh thực hiện theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
• Khi có thay đổi về người phụ thuộc hoặc thỏa thuận giữa các người nộp thuế, việc thay đổi chỉ áp dụng cho kỳ tính thuế tiếp theo.

Trách nhiệm của doanh nghiệp trong khấu trừ thuế TNCN

Doanh nghiệp với tư cách là tổ chức chi trả thu nhập có trách nhiệm kê khai, khấu trừ, nộp thuế vào ngân sách nhà nước và quyết toán thuế TNCN đối với các khoản thu nhập chịu thuế chi trả cho người lao động theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Doanh nghiệp cũng có trách nhiệm cung cấp thông tin về thu nhập và người phụ thuộc của người lao động thuộc đơn vị mình quản lý theo yêu cầu của pháp luật. Việc áp dụng sai mức giảm trừ gia cảnh — dù do nhầm lẫn hay chưa cập nhật quy định mới — đều có thể dẫn đến khai thiếu hoặc khai thừa thuế, phát sinh nghĩa vụ nộp bổ sung và xử phạt hành chính.

Từ kỳ tính thuế năm 2026, doanh nghiệp cần cập nhật phần mềm tính lương, hệ thống khấu trừ thuế và mẫu đăng ký người phụ thuộc theo đúng mức quy định tại Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 và hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 253/2026/NĐ-CP.

A&D Law Firm hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ thuế TNCN

Việc cập nhật và áp dụng đúng mức giảm trừ gia cảnh không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động mà còn là nghĩa vụ tuân thủ pháp luật thuế của doanh nghiệp. Đội ngũ luật sư và chuyên gia tư vấn tại A&D Law Firm sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp rà soát quy trình khấu trừ thuế TNCN, tư vấn xác định đúng đối tượng người phụ thuộc, xây dựng hệ thống tính lương tuân thủ pháp luật thuế, và đồng hành trong quyết toán thuế thu nhập cá nhân cuối năm. Liên hệ A&D Law Firm để được tư vấn trực tiếp về các vấn đề pháp lý thuế doanh nghiệp.

Bài viết này được cung cấp nhằm mục đích tham khảo thông tin pháp luật chung và không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chuyên nghiệp dành cho từng trường hợp cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi; để được tư vấn chính xác và phù hợp với tình huống thực tế của doanh nghiệp hoặc cá nhân, vui lòng liên hệ luật sư có chuyên môn để được hỗ trợ.