Hợp đồng lao động là nền tảng pháp lý điều chỉnh quan hệ giữa người sử dụng lao động và người lao động. Năm 2026 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng với sự ra đời của hợp đồng lao động điện tử và các quy định mới về quyền, nghĩa vụ của các bên.
1. Khung pháp lý điều chỉnh hợp đồng lao động năm 2026
Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2021, thay thế Bộ luật Lao động số 10/2012/QH13.
Hợp đồng lao động năm 2026 được điều chỉnh bởi Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP. Điểm mới quan trọng là hợp đồng lao động điện tử theo Nghị định 337/2025/NĐ-CP (hiệu lực 01/7/2026) có giá trị pháp lý tương đương hợp đồng bằng văn bản giấy.
2. Quyền và nghĩa vụ của người lao động
Theo Điều 5 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có quyền:
- Tự do lựa chọn việc làm, nghề nghiệp, không bị phân biệt đối xử
- Được hưởng lương phù hợp với trình độ và thỏa thuận
- Được bảo hộ lao động, làm việc trong điều kiện an toàn
- Từ chối làm việc nếu có nguy cơ đe dọa tính mạng, sức khỏe
- Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng theo quy định
3. Quyền và nghĩa vụ của người sử dụng lao động
Theo Điều 6 Bộ luật Lao động, người sử dụng lao động có quyền tuyển dụng, quản lý, điều hành lao động; khen thưởng và xử lý kỷ luật theo quy định. Đồng thời có nghĩa vụ tôn trọng danh dự, nhân phẩm người lao động; thực hiện đầy đủ chế độ bảo hiểm và an toàn lao động.
4. Chấm dứt hợp đồng lao động và trách nhiệm các bên
Trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản tiền liên quan đến quyền lợi của mỗi bên.
Khi chấm dứt hợp đồng, doanh nghiệp phải: thanh toán lương và bảo hiểm trong 14 ngày; hoàn thành xác nhận BHXH, BHTN; trả lại bản chính giấy tờ của người lao động.
5. Đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật
Theo Điều 41 Bộ luật Lao động 2019 , người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt trái pháp luật phải nhận lại người lao động, trả lương trong thời gian không được làm việc và bồi thường ít nhất 02 tháng lương.
6. Quy định bảo vệ lao động nữ
Điều 137 Bộ luật Lao động cấm sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng đối với lao động nữ vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Kết luận
Hợp đồng lao động năm 2026 không chỉ là văn bản pháp lý mà còn là công cụ bảo vệ quyền lợi cho cả người lao động và doanh nghiệp. Với hợp đồng điện tử từ tháng 7/2026, doanh nghiệp cần chuẩn bị hạ tầng phù hợp để chuyển đổi số hiệu quả.
A&D Law Firm cung cấp dịch vụ tư vấn soạn thảo, rà soát hợp đồng lao động, xây dựng quy chế lao động và giải quyết tranh chấp. Liên hệ ngay để được tư vấn chuyên sâu.